Het Jaar van Verlangen

Hoe kijk je naar je eigen lichaam? Wie ben je voorbij dat lichaam? Wanneer voel jij je mooi? Waar komt schaamte vandaan en hoe gaan we om met verlangens? Waar hunker jij naar?

In opmaat naar de zintuiglijke audiovoorstelling BLOOS de mens (2023), een samenvoeging van Martes eerdere werk BLOOS (2018) en BLOOS de mannen (2021), startte in februari 2023 Het Jaar van Verlangen, een programma waarin we intimiteit en sensualiteit van alle kanten belichtten. Iedere sessie stond er een andere kunstenaar/maker centraal. Met een diverse groep van 70 leden onderzochtt Marte waar we naar verlangen en hoe we dat kunnen manifesteren, aan de hand van de kunsten.

Wat is Het Jaar van Verlangen

Bij de woorden sensualiteit, verlangen of intimiteit denken we vaak aan erotiek of seks. Maar het is zoveel meer dan dit: met sensualiteit breng je levensenergie naar alle aspecten van je bestaan. In Het Jaar van Verlangen maken we een boog van binnen naar buiten, van je diepste schaamte naar de grootste vrijheid. In tien sessies onderzoeken we verlangen in al zijn vormen en hoedanigheden en vertalen we onze persoonlijk begeerte naar een collectieve ervaring.

Het Jaar van Verlangen was een dialoog tussen Marte en de leden: enerzijds een zorgvuldig samengesteld programma en anderzijds een ruimte voor het delen van persoonlijke en intieme ervaringen van de leden zelf. Voor het programma nodigde Marte verschillende theatermakers en andere kunstenaars uit om te werken in haar studio en hun proces te delen met de deelnemers. Samen met haar team creëerde Marte voor elke samenkomst een veilige ruimte waar de lichamelijkheid van verlangen werd onderzocht.

Het programma

Sessie 1: Het hongerige lichaam.

Zintuiglijk diner met Katrijn Westland. In deze eerste sessie leerden we elkaar kennen door samen te eten. Verwacht geen gewoon diner: door zintuigen weg te laten of juist aan te spreken beloofde dit een sensuele en avontuurlijke avond te worden. Eten zonder handen, een geur als gang, afrodisiaca die je nog niet kent: Katrijn Westland (scenograaf van Het Jaar van Rouw en de voorstelling ROUW), ontwikkelde een maal waarbinnen de zintuigen centraal staan.

Sessie 2: Het eigen lichaam.

Deze sessie draaide helemaal om lichaamsbeeld. Hoe kijken we naar ons eigen lichaam en hoe bewegen we ons lijf met zelfvertrouwen? Welke verwachtingen hebben we en hoe leren we via beweging te houden van onze fysieke vorm – ook, of misschien wel juist, van de delen waar we normaal gesproken kritiek op hebben? Perry Gits, prominent figuur in de internationale ballroom scene, danser en maker (zijn voorstelling PERRY won de Gouden Krekel 2022) nam ons op energieke wijze mee in zijn wereld. Met attitude, plezier, en een veilige plek om jouw lichaam te omarmen zoals het is.

Sessie 3: Het blozende lichaam.

Iedereen schaamt zich. Voor delen van je lijf, maar misschien ook wel voor delen van je gedrag of karakter. Emmy-Koos Meijer schildert mensen in haar praktijk zo intiem als het maar kan, bloot, letterlijk en figuurlijk. Tijdens haar een-op-een naakttekeningen interviewt ze de geportretteerde over hun lichaamsbeeld, twijfels, verlangens. Hoe gaan we om met schaamte? Kan in het delen van schaamte ook een kracht schuilen? Emmy geeft je de ervaring van het ‘zacht kijken’, zoals ze het zelf noemt. Tijdens Het Jaar van Verlangen ging Emmy Koos een maand in residentie in onze studio om haar praktijk verder uit te bouwen. In deze derde sessie deelde ze haar onderzoek met de groep. Wie weet durfde iemand zich wel te laten schilderen?

Sessie 4: Het genietende lichaam.

Van welke zintuigelijke ervaringen ga jij stromen? Je hand in een zak met rijst, op een koude tegelvloer liggen zonder shirt aan, muziek luisteren uit een andere kamer. De vierde sessie gaat helemaal over sensualiteit. Sensorische ervaringen die je doen voelen dat je leeft. Dat kan erotisch zijn, maar hoeft natuurlijk niet. In een sessie met Marte en scenograaf Geartsje van der Zee werkten we aan ‘het fysieke gesprek’, een onderzoek naar zintuigelijke manieren van communicatie die Marte later toepaste in het nagesprek van de voorstelling BLOOS De Mens.

Sessie 5: Het angstige lichaam.

Wie verlangens onderzoekt, komt automatisch ook zijn/haar/diens angsten tegen. Sommige angsten zijn zo oud, dat we er met woorden nog nauwelijks bijkomen. Maar: the body keeps the score. Markus Schnizer, body coach met een dansachtergrond, werkt in zijn praktijk met trauma. Hij creëert via aanraking een veilige plek waar je alle (oude) angsten en pijnen mag voelen. Bepaalde lichaamshoudingen of aanrakingen kunnen een trigger zijn voor een traumatische ervaring die je zelf vergeten bent, maar met Markus maak je ruimte voor die emoties. Marte – die zelf al jaren bij Markus komt – noemt het een sauna voor de ziel. Markus is met zijn kennis over lichaam en trauma nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van BLOOS. In deze sessie gingen we zelf met zijn benadering aan de slag. (Als je niet aangeraakt wilde worden, mocht je ook alleen kijken).

Sessie 6: Het veilige lichaam.

Met de resident van de zesde sessie gingen we op zoek naar een veilige ruimte. Veilig om te delen, veilig om te zijn wie je bent, veilig om te verlangen wat je maar wilt. Hoe geef je zo’n ruimte vorm? Wat zijn de voorwaardes? Wanneer voel je je als mens gezien, en wanneer gaat juist je fight or flight modus aan? Samen met resident Papaya Kuir onderzochten we het veilige lichaam.

Sessie 7: Het masculiene lichaam.

In deze sessie gingen we aan de slag met fotograaf Lily Cummings, die ook de beelden voor BLOOS de mannen schoot. Met Lily onderzochten we het masculiene. Wat is nu echt mannelijk, en hoe vertaalt zich dat naar beeld? Met Lily, die werkt aan de serie Bodies On Paper, stapten we in onze mannelijke kracht. (Wie niet op de foto wilde, mocht ook alleen kijken).

Sessie 8: De voorstelling BLOOS de mens

Als lid van Het Jaar van Verlangen kreeg je toegang tot de voorstelling BLOOS de mens, in De School Amsterdam. BLOOS de mens combineert BLOOS (2020) en BLOOS de mannen (2021) tot een voorstelling zonder gender-hokjes, waarin mensen hun intiemste binnenwereld delen. Voor BLOOS de mens interviewde Marte mensen tussen de 10 en de 100 over sensualiteit, intimiteit en verlangen. Gelegen in een eenpersoonscocon luister je naar één van deze verhalen, terwijl je cocon je een fysieke ervaring geeft die past bij het verhaal. BLOOS de mens is open, rauw en zintuigelijk: een voorstelling zonder gêne.

Sessie 9: Het feminiene lichaam.

Tijdens de negende sessie – Het feminiene lichaam – gingen we op zoek naar jouw divine fem-energy. Wat is vrouwelijk in jou, welke contrasterende krachten huizen er in jouw wezen? Samen met movement-director en performer Simomo Bouj onderzochten we hoe we met ons ongrijpbare fem-side kunnen spelen en werken we met jouw persoonlijke definitie van wat “vrouwelijk”is. Want wat verstaan we eigenlijk onder feminien? En wie bepaalt dat?

Sessie 10: Het vrije lichaam

Wie zich veilig en gezien voelt is vrij, daarvan is Marte overtuigd. Jij, met al je angsten, met al je trauma, trigger en handleidingen: jij mag er helemaal zijn. Dit jaar was bedoeld als spiegel om jezelf te zien en te omarmen. Wie vrij is, durft alles te geven. In deze sessie gingen we met Isabel Burr Raty zoek naar onze levensenergie. Naar chi, prana, kundalini, microcosmic orbit, bron van de eeuwige jeugd, hoe je het maar noemen wil. Isabel ontwikkelde met haar Beauty Kit Project eco-erogenous para-pharmaceutics, beauty producten van vrouwelijk vocht en stelt daarmee radicale vragen over exploitatie, zeggenschap en seksualiteit.

Sessie 11: Voorbij het lichaam

Jaarafsluiting. In het Jaar van Verlangen onderzochten we de vele staten van ons lichaam, ons wezen. We reisden van ons angstige lichaam, via ons blozende lichaam en onze yin en yang naar het veilige en het vrije lichaam. We onderzochten intimiteit, sensualiteit en verlangen in al zijn vormen. In deze laatste sessie van Het Jaar van Verlangen keken we terug op dit jaar en gingen we voorbij het lichamelijke. Hoe maken we verbinding met het kosmische, met de wereld om ons heen, met mensen en planten en dieren en dat ene wat je voelt als je boven op een berg staat? Hoe maken we verbinding met het goddelijke?