Het Jaar van Schaduw

Wat is jouw schaduwrand? Welke duisternis in jezelf durf jij niet aan te kijken? En wat brengt je schaduw jou? Het Jaar van Schaduw was een rijk en duister jaarprogramma én community waarin we samen jouw schaduwkanten onderzoeken. Iedere maand kwamen we samen in onze studio in Amsterdam West.

Wat is Het Jaar van Schaduw?

Dit programma was er voor iedereen die er klaar voor was zichzelf echt aan te kijken en volledig te omarmen, in al onze gruwelijke schoonheid. In 9 sessies omarmden de deelnemers hun eigen duisternis en gingen ze, samen met de andere deelnemers, het gesprek aan met hun schaduwzijde – aan de hand van de kunsten.

Er was een schaduwdiner, nachtwandeling langs de rafelrandjes van de stad, een gesprek met je schaduwzijde en gegidste theatrale ervaringen die je dieper deed afdalen in je onderbewuste. Er was een confrontatie met jezelf. Iedere maand leidde een andere kunstenaar de sessie. We keken naar onze eigen donkerte en de schimmige tendensen in onze wereld en geschiedenis.

De 7 hoofdzonden (hoogmoed, lust, gulzigheid, hebzucht, jaloezie, wraak en luiheid) waren onze gids in dit programma dat werd samengesteld door Simomo Bouj, OTION, Maureen de Jong en Marte Boneschansker. Er was plek voor 60 deelnemers die klaar waren om hun schaduw te ontmoeten.

Marte: “Onze schaduwzijden blijven vaak in de schaduw, in het ongezegde en verborgene, terwijl we daar juist kunnen leren en groeien. Ik geloof dat het bespreekbaar maken van gevoelige onderwerpen empathie en heling met zich meebrengt. Door te luisteren naar de verhalen van mensen die hun schaduwkant hebben aangekeken en onderzocht, word je zelf ook uitgenodigd je eigen donkerte te onderzoeken. Pas als je iets aankijkt kun je het oplossen.”

De Curatoren

Samen met gastcuratoren Simomo Bouj, OTION en Maureen de Jong stelde Marte een rijk en duister programma samen over alles wat het daglicht niet kan verdragen.

Culinair kunstenaar Maureen de Jong is oprichter van het Kleinkookbedrijf. Ze maakt interactieve voedselinstallaties, smaakbelevingen en bijzondere diners en verzamelt verhalen terwijl zij kookt. Voor Martes voorstelling ROUW (2022) ontwierp Maureen het rouw-diner. Voor Het Jaar van Schaduw ontwierp ze een schaduwdiner en dacht ze mee over een zintuiglijk ritueel tijdens de voorstelling SCHADUW.

Simomo Bouj is movement director/danser en is een pluralist in alles dat hij doet, hen beweegt zich graag tussen kunstwerelden als een space-activator. Daarnaast is hen adjunct-directeur van No Limit’s! Art Castle. Deze galerie in Sexyland World richt zich op de tentoonstelling van kunstenaars die buiten de gevestigde kaders van de kunstwereld vallen, zoals neurodiverse, queer of activistische kunstenaars. Simomo dacht mee over de fysieke scenografie en invulling van de publieksopdrachten bij SCHADUW.

Guillermo Blinker (OTION) is Master of Sceneries, performer/maker, choreograaf, producer en muzikant. Hij treedt met name solo op, waarbij hij met zijn loopstation bijzondere gelaagde composities en soundscapes maakt van zijn eigen stem. Zijn werk is zowel spiritueel als politiek, futuristisch en universeel, maar bovenal heel persoonlijk. Hij leidde een sessie tijdens Het Jaar van Schaduw en was ook betrokken als componist en muzikant van SCHADUW.

De Sessies

Sessie 1: Hoogmoed

Hoogmoed komt voor de val zeggen ze, maar is dat zo? Worden we in deze tijd niet juist gepusht om voor het grootste, beste, hoogst haalbare te gaan? Om onszelf ergens naar binnen te bluffen, fake it till you make it? In deze eerste sessie onderzochten we de schaduwzijde van hoogmoed, arrogantie en pretentie.

Sessie 2: Gulzigheid

In deze tweede sessie onderzochten we onze gulzige trekken. La grande bouffe, aten tot we vol zaten en daar voorbij, het laven aan zoet en zout. In een gulzig openingsdiner proefden we de schaduwkant van onze monden en magen. Wat is jouw relatie met eten en ‘mogen’ of ‘straffen’?

Sessie 3: Hebzucht

Meer, meer, meer. Naast Hoogmoed en Gulzigheid staat het inhalige broertje Hebzucht. Voor hebzucht kan er nooit genoeg zijn. Wat brengt de ekster in ons allen ons? Wie omringt zich niet graag met schoonheid en veelheid? Wie kan zich, in een neo-liberale wereld, nog vrij van hebzucht noemen? In deze derde sessie onderzochten we wat altijd voor ons eigen gewin gaan ons eigenlijk kost.

Sessie 4: Lust

Ooh la la, lust. Je weet dat je het wil. Vaak. Veel. En dat is precies de schaduwzijde van lust: kunnen we nog wel zonder? Voelen we ons wel menswaardig zonder lust, of is het hoe geiler hoe beter? Kan lust ons ook in een houdgreep houden? Tijdens deze vierde sessie laafden we ons aan onze sensuele fantasieën. Verder deden we een eerste test van Marte’s nieuwe voorstelling SCHADUW.

Sessie 5: Jaloezie

Het bezitterige groene monster. Zij hebben iets wat jij niet hebt! Een vreselijke schaduw die we liever niet toegeven aan anderen. Maar zit er in jaloezie ook kracht? Kan jaloezie niet fungeren als gezonde waarschuwing? Wat brengt jaloezie ons? In de vijfde sessie onderzochten we hoe we de energie die achter jaloezie schuilt juist kunnen inzetten als persoonlijk kompas. Ook toonde Marte een tweede test van SCHADUW.

Sessie 6: Voorstelling SCHADUW

Onderdeel van Het Jaar van Schaduw was een ticket voor de voorstelling SCHADUW. Met de groep brachten we tijdens de zesde sessie een exclusief bezoek aan SCHADUW en traden we met elkaar in gesprek over onze eigen schaduwzijdes.

Sessie 7: Wraak

Oef, wraak. De duizend-en-een-manieren waarop je iemand zou kunnen terugpakken voor dat wat jou is aangedaan. Tijdens deze zevende sessie onderzochten we verschillende manieren van wraak en hoe ze onze (persoonlijke) geschiedenis hebben gevormd. Kun je ook wraak nemen zonder de ander pijn te doen? In deze sessie blikten we ook terug op de voorstelling SCHADUW.

Sessie 8: Luiheid

De winter is in aantocht en we trekken ons terug. Luiheid wordt in onze samenleving gezien als zonde, maar als we kijken naar het record aantal burn-outs van de afgelopen jaren, kunnen we wellicht allemaal wel wat meer luiheid gebruiken. Leun maar achterover, tijdens deze achtste sessie zakten we weg in een luie, diepe staat van ontspanning.

Sessie 9: Afsluiting

Tijdens de negende en laatste sessie van dit jaar sloten we het gesprek met onze schaduw af (voor nu). We onderzochten via shadow work wat in ons verborgen blijft: in een intieme spiegelsessie met jezelf daalde je af in je onderbewuste. Zonder schaduw geen licht.

Testimonials

Wat anderen ervan vonden:

“Hele fijne en laagdrempelige manier om je te verdiepen in het thema.” – deelnemer Het Jaar van Verlangen

“De sessies hebben me vaak geïnspireerd, verwonderd, geraakt en/of levend doen voelen. ” – deelnemer Het Jaar van Verlangen

“Het geeft richting, het opent luikjes en je leert jezelf (beter) kennen met betrekking tot dit themagebied.” – deelnemer Het Jaar van Rouw